Get Adobe Flash player

Teresa Auguścik: ,,Spójrz Inaczej wciąż dobrą praktyką”

Tekst wygłoszony podczas Konferencji Profilaktycznej w gminie Bielany miasta stołecznego Warszawy, w dniu 16 listopada 2012 roku.

Przedstawiając ofertę Stowarzyszenia Psychoprofilaktyki ,,Spójrz Inaczej” postaram się udowodnić, że pomimo upływu lat (ponad 20-tu) jest to oferta wciąż bardzo wartościowa, a upływ czasu jest tutaj jej atutem. Mówiąc o ,,Spójrz Inaczej” mam na myśli przede wszystkim: 1) Program zajęć wychowawczo profilaktycznych dla klas I-III szkół podstawowych. 2)Program zajęć wychowawczo-profilaktycznych dla klas IV- VI szkół podstawowych. 3)Program zajęć wychowawczo-profilaktycznych dla klas gimnazjalnych. To nie wszystkie nasze propozycje, pełną ofertę szkoleniową naszego Stowarzyszenia znajdziecie Państwo pod adresem: www.spójrzinaczej.pl


Uzasadniając tezę zawartą w tytule wystąpienia dokonam analizy wartości Programu ,,Spójrz Inaczej” biorąc pod uwagę jego wpływ na prawidłowy rozwój dzieci ,jego wpływ na funkcjonowanie nauczycieli oraz przydatność w pracy z rodzicami uczniów. Z Programem zetknęłam się w 1992 roku. Pamiętam, że sposób pracy z uczniami zafascynował mnie na tyle, ze na warsztat uprawniający do realizacji takich zajęć z dziećmi pojechałam aż do Krakowa. Ta fascynacja towarzyszy mi po dzień dzisiejszy mimo zajmowania się na co dzień pracą psychoterapeutyczną, a może właśnie dlatego? Gdy się nad tym zastanawiam to dochodzę do wniosku, że SI w dużym stopniu przyczynia się do prawidłowego rozwoju dziecka. Zaproponuję teraz odrobinę podstawowych informacji na temat analitycznej koncepcji rozwojowej ,aby móc je odnieść do zawartości i sposobu realizacji Programu Spójrz Inaczej i jego znaczenia dla potrzeb rozwojowych dziecka. Pierwsze trzy lata życia to okres najważniejszy dla naszego zdrowia psychicznego, a zwłaszcza relacja z opiekunem, którym najczęściej jest matka. Bardzo ważna jest tu stałość, czyli ten sam zapach, to samo brzmienie głosu, ten sam dotyk i kontenerowanie agresywnych impulsów dziecka. Matka jest kontenerem, zbiornikiem dla agresywnych uczuć dziecka, przetwarza je w sobie i oddaje niemowlęciu w postaci ,,dobrego pokarmu” tj. pełnym miłości głosem, dotykiem. W ten sposób dziecko uspokaja się ,a jego psychika wypełnia się dobrym doświadczeniem. Stanowi to podstawę do budowania się w okresie późniejszym umiejętności samokojenia, a tym samym rozumienia i akceptowania uczuć zwłaszcza nieprzyjemnych , takich jak, złość czy smutek. Ponadto te uwewnętrznione dobre doświadczenia warunkują dalszy rozwój dziecka ułatwiając proces separacji i indywiduacji czyli umożliwiają satysfakcjonujące późniejsze życie bez patologicznych skłonności do uzależnień szeroko rozumianych(drugi człowiek, substancje zmieniające świadomość) Wszystko to co dzieje się w rozwoju w pierwszych trzech latach życia powraca w okresie wczesnej adolescencji (12-16rok życia) dając możliwość opiekunom(rodzicom, wychowawcom) uzupełnienia deficytów rozwojowych dzieci.

Czas teraz odpowiedzieć na pytanie : Jak wpisuje się Program Spójrz Inaczej w te potrzeby rozwojowe? Otóż jest użyteczny w każdym przypadku. Dla dziecka, które nie miało stworzonych dobrych warunków do rozwoju może być ostatnią szansą na uzupełnienie braków rozwojowych tak ,aby jego życie posiadało znamiona normalności. Natomiast tam, gdzie rodzice wystarczająco dobrze troszczyli się o dziecko Spójrz Inaczej staje się możliwością ugruntowania ważnych umiejętności gwarantujących satysfakcjonujące życie. Ten program jest ofertą cechującą się stałością. Uczniowie począwszy od klasy pierwszej szkoły podstawowej po ostatnią gimnazjalną mają możliwość trenowania przy pomocy empatycznego wychowawcy bardzo ważne umiejętności takie jak np. rozpoznawanie, rozumienie i zdrowe wyrażanie wszystkich uczuć , a to sprzyja ochronie przed zaburzeniami somatycznymi , depresyjnymi oraz chroni w pewnym stopniu przed uzależnieniami. Kolejnym bardzo ważnym obszarem, do którego jest adresowany Program SI to budowanie poczucia wartości własnej .Można rzec, że latami dzieci utrwalają wiedzę na temat swoich mocnych stron i uczą się szacunku do samych siebie i innych ludzi. To, że ugruntowana, adekwatna i pozytywna samoocena warunkuje nasze zdrowie psychiczne nie trzeba chyba udowadniać. Te ważne umiejętności są trenowane w towarzystwie wychowawcy, który jest empatyczny, życzliwy i związany emocjonalnie ze swoimi wychowankami. Taki wychowawca, podobnie jak rodzic, jest kontenerem różnych dziecięcych przeżyć i również poszerza obszar pozytywnych doświadczeń w psychice dziecka. Patrząc z perspektywy analitycznej koncepcji rozwoju człowieka na nauczyciela realizującego z dziećmi zajęcia wg Programu Spójrz Inaczej można uznać ,że jest to kolejny, zaraz po rodzicach dziecka, bardzo ważny obiekt, który znacząco może wpływać na osiągnięcia rozwojowe swoich podopiecznych. Aby wychowawca mógł jak najlepiej wypełniać w/w rolę powinien posiadać określoną wiedzę i umiejętności. Okazją do zdobycia takiej wiedzy oraz poszerzenia umiejętności interpersonalnych są warsztaty przygotowujące do realizacji Programu Spójrz Inaczej wśród uczniów. Z mojego kilkunastoletniego doświadczenia pracy z nauczycielami wynika, że aktywny udział nauczyciela w kilkudziesięciogodzinnym szkoleniu warsztatowym nie tylko bardzo dobrze przygotowuje wychowawcę do realizacji celów charakterystycznych dla Programu Spójrz Inaczej, ale również poszerza jego umiejętności i zasoby warunkujące bardziej zadawalające życie osobiste. Okazuje się ,że w przypadku warsztatów Spójrz Inaczej dość długi czas ich trwania jest niepodważalną zaletą, gdyż umożliwia znaczne poszerzenie kompetencji zawodowych i osobistych.

Tak dobrze wyposażony nauczyciel z łatwością nawiąże dobry kontakt z rodzicami swoich wychowanków w kierunku współpracy, bo przecież cel jest wspólny-stworzenie dzieciom jak najlepszych warunków dla zdrowego rozwoju. Tak zwana wywiadówka dzięki umiejętnościom nabytym w trakcie warsztatów SI ma szansę przestać być przykrym obowiązkiem. Może stać się terenem wymiany ważnych informacji na temat osiągnięć rozwojowych dzieci i generowania twórczych pomysłów dotyczących pokonywania ograniczeń. Ponadto taki nauczyciel może stać się rzecznikiem Programu Spójrz Inaczej wśród rodziców. Dzieląc się wiedzą i umiejętnościami służącymi realizacji SI zyskuje sprzymierzeńców w dążeniu do celu, chyba najważniejszego jakim jest wychowanie zdrowego, wartościowego człowieka.

W tym wystąpieniu skupiłam się przede wszystkim na tzw. ofercie podstawowej naszego Stowarzyszenia. Warto jednakże zwrócić uwagę na mające już kilkuletnią tradycję programy dedykowane zapobieganiu różnym negatywnym zjawiskom na terenie szkoły takim jak agresja czy przemoc(szczegółowo opisane propozycje warsztatów znajdują się na : www.spojrzinaczej.pl), gdyż poza wiedzą dostarczają konkretnych umiejętności np. budowania szkolnego planu zapobiegania i przeciwdziałania agresji i przemocy ,umiejętności prowadzenia rozmów wychowawczo-korekcyjnych z ofiarami i sprawcami przemocy. Warto też donieść, że aktualnie w Stowarzyszeniu Psychoprofilaktyki Spójrz Inaczej dzieją się bardzo ważne rzeczy dotyczące pomysłów efektywnej pracy wychowawczej z dziećmi .Nad tym obszarem czuwa i ma wiodący udział w tym projekcie Prezes naszego Stowarzyszenia Andrzej Kołodziejczyk.

Zostały przetłumaczone dwie książki:

1) J. Larson: ,,Najpierw pomyśl”

2) J.Larson, J.E. Lachman: ,,Pomoc dzieciom w radzeniu sobie z gniewem”

Opisywane w obu pozycjach metody są z powodzeniem stosowane w amerykańskich szkołach. Propozycje te są niezwykle praktyczne i po niewielkiej modyfikacji mogą być wykorzystane w polskiej rzeczywistości szkolnej. Te programy są przeznaczone dla osób pracujących z dziećmi (8-12 lat) i wczesnymi adolescentami(13-15lat) , zaniepokojonymi agresywnymi zachowaniami wychowanków i czującymi, że dotychczas wykorzystywane metody nie są wystarczająco skuteczne. W maju 2013r , na zaproszenie A. Kołodziejczyka, profesor Jimi Larson przyjedzie do Polski, aby przeprowadzić warsztat dla przyszłych trenerów obu w/w programów.

Kończąc chcę wyrazić nadzieję, że udało mi się zachęcić Państwa do cierpliwej, długoterminowej wychowawczo – profilaktycznej pracy z dziećmi. Będziemy się cieszyć, jeśli w tej pracy zechcecie wykorzystać Program ,,Spójrz Inaczej”.

mgr Teresa Auguścik




facebook_page_plugin